Aż 30–40% przypadków ostrego zapalenia trzustki (OZT) i 65–95% przewlekłego zapalenia trzustki (PZT) jest konsekwencją nadużywania alkoholu. Ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki w efekcie nadużywania alkoholu zwiększa się wraz ze wzrostem średniej ilości dziennego spożycia alkoholu i czasu jego nadużywania. Ostre zapalenie trzustki to stan zagrażający życiu, w trakcie którego dochodzi do samotrawienia trzustki i jej otoczenia. Może to doprowadzić do martwicy i nieodwracalnego uszkodzeniem znacznej części trzustki, perforacji naczyń krwionośnych oraz sąsiadujących ścian przewodu pokarmowego. Dochodzi również do rozwoju silnej reakcji zapalnej o miejscowym lub o uogólnionym charakterze. W wyniku tych zmian może dojść do wstrząsu lub rozwoju niewydolności wielu narządów. Śmiertelność w przebiegu ostrego zapalenia trzustki jest bardzo wysoka. Podstawowe objawy ostrego zapalenia trzustki to: niezwykle silny i uporczywy ból w nadbrzuszu, nudności i wymioty nieprzynoszące ulgi w bólu, gorączka, osłabienie perystaltyki jelit, bolesność palpacyjna z często towarzyszącym bolesnym oporem w nadbrzuszu, wzmożone napięcia powłok brzucha, hipotensja nierzadko prowadząca do wstrząsu hipowolemicznego z towarzyszącymi im sinicą twarzy i kończyn wraz z krwawymi podbiegnięciami w okolicy pępka (objaw Cullena) lub w okolicy lędźwiowej (objaw Greya Turnera), nierzadko wysięk w jamie opłucnowej uwidaczniający się w badaniu RTG klatki piersiowej lub badaniu USG . Przewlekłe zapalenie trzustki to choroba prowadząca do zastąpienia znacznej części jej miąższu przez tkankę łączną włóknistą, powodując postępującą w miarę nawrotów choroby niewydolność wewnątrz- i zewnątrz- wydzielniczą narządu. W zapaleniu przewlekłym występuje również silny ból o charakterze nawracającym, który pojawia się zwykle w związku ze spożyciem alkoholu, z posiłkiem lub błędem dietetycznym. Najczęstszym następstwem przewlekłego uszkodzenia zapalnego trzustki są niedobory produkowanych przez nią enzymów trawiennych, prowadzące przede wszystkim do zaburzeń trawienia tłuszczów z występowaniem biegunek tłuszczowych i postępującej utraty masy ciała. Kolejnym efektem stanów zapalnych trzustki jest stopniowy rozwój cukrzycy oraz osteoporozy spowodowanej niedoborem witaminy D. Szkodliwe spożywanie alkoholu oraz przewlekłe zapalenie trzustki wiążą się dodatkowo ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka trzustki. Leczenie ostrego zapalenia trzustki wiąże się z hospitalizacją chorego, najczęściej w oddziałach intensywnej opieki medycznej, oddziałach chorób wewnętrznych, oddziałach chirurgii ogólnej, nierzadko łączące się z interwencjami chirurgicznymi. Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki polega na całkowitym zakazie picia alkoholu i zaprzestaniu palenia tytoniu, diecie trzustkowej, okresowemu zwalczaniu bólu, substytucji enzymami trzustkowymi, leczeniu niewydolności wewnątrzwydzielniczej – cukrzycy doustnymi lekami hipoglikemicznymi ( lek z wyboru metformina) lub w razie nieskuteczności stosuje się insulinoterapię.